Συνέντευξη με έναν έλληνα developer [iOS]

την εικόνα σχεδίασε ο AmorInvictus (http://amorinvictus.devianart.com)

Η είσοδος της Apple στον χώρο της κινητης τηλεφωνίας το 2007, κατά γενική ομολογία ανέτρεψε τα μέχρι τότε δεδομένα και προσανατόλισε το ενδιαφέρον τόσο των χρηστών όσο και των υπολοίπων εταιρειών στο μεχρι τότε παραμελημένο λογισμικό.

Το λειτουργικό σύστημα, και κατ’ επέκταση το λογισμικό, αποτελούν πλέον κυρίαρχα χαρακτηριστικά των «έξυπνων» φορητών συσκευών, σε μία εποχή μάλιστα όπου τα τεχνικά χαρακτηριστικά είναι σε μεγάλο βαθμό κοινά και δεν προσφέρουν ιδιαίτερη αξία στον διαχωρισμό τους. Οι εταιρείες δημιουργίας λειτουργικού προσπαθούν με κάθε τρόπο να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των δημιουργών ώστε να αυξήσουν την «βιβλιοθήκη εφαρμογών» που θα προσφέρουν στους υποψήφιους αγοραστές ενώ ταυτόχρονα επιδιώκουν να αποκλείσουν τις «διαφυγες» προς άλλες πλατφόρμες, επιλέγοντας ξεχωριστά εργαλεία για την ανάπτυξη των εφαρμογών αυτών, τα οποια διαθέτουν μέσω των SDKs (software development kits).

Ο Γιάννης Γιωργουλάκης είναι ο πρώτος έλληνας developer ο οποίος ανέπτυξε εφαρμογές για το λειτουργικό iOS της Apple. Ζητήσαμε να μάθουμε τη γνώμη του για τα νέα δεδομένα στον χώρο της κινητής τηλεφωνίας και των έξυπνων φορητών συσκευών, για τις προκλήσεις και τις δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζει ένας δημιουργός στον έντονα ανταγωνιστικό χώρο που διαμορφώνεται καθώς επίσης και για την ανταπόκριση τόσο των ελλήνων όσο και των διεθνών χρηστών σε αυτές τις προσπάθειες.

Ασχολείστε με την ανάπτυξη εφαρμογών για το iPhone OS πριν ακόμη ξεκινήσει να λειτουργεί το επίσημο ηλεκτρονικό κατάστημα της Apple και πριν την κυκλοφορία του SDK. Τι ήταν αυτό που έστρεψε το ενδιαφέρον σας στην συγκεκριμένη πλατφόρμα, σε μία τόσο πρώιμη περίοδο;

Ως επαγγελματίας developer που είμαι παρακολουθώ ιδιαίτερα στενά τις εξελίξεις στο χώρο της τεχνολογίας. Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που έγγραφα κάτι από ενδιαφέρον, ήταν όμως σίγουρα η πρώτη φορά που έγινε τόσο γρήγορα γνωστό. Συγκεκριμένα το iCalls μετά από ένα μήνα είχε τουλάχιστον 350.000 εγκαταστάσεις σε όλο τον κόσμο. Προφανώς ο περιορισμός αλλά και ο περιορισμένος αριθμός εφαρμογών κίνησε το ενδιαφέρον και συνέβαλε στην διάδοση.

Με ποιο τρόπο η κυκλοφορία του SDK της Apple άλλαξε τα δεδομένα στην δημιουργία εφαρμογών για το iPhone; Πως κρίνετε την απόφαση της Apple να διαθέσει τα εργαλεία για την ανάπτυξη των εφαρμογών αποκλειστικά για υπολογιστές Mac;

Βασικό στοιχείο στην αλλαγή των δεδομένων δεν ήταν η κυκλοφορία του SDK αλλά το πλαίσιο διάθεσης των εφαρμογών μέσα από το iTunes και τη συσκευή. Δυνατότητα μέσω της οποίας κάποιος μέχρι πρότινος άγνωστος προγραμματιστής είχε την ευκαιρία να γίνει παγκόσμια γνωστός επικεντρώνοντας σε αυτό που ήξερε καλά, να γράφει εφαρμογές. Τα υπόλοιπα τα αναλάμβανε η Apple. Αυτός νομίζω ήταν ο παράγοντας πού άλλαξε τα δεδομένα και το βλέπουμε σήμερα με τις ανταγωνιστικές της Apple εταιρείες που ακολουθούν την ίδια τακτική.

Τώρα το ότι για να γράψεις μια εφαρμογή έπρεπε να γίνει σε Mac OSX υπολογιστή και σε Objective C περιβάλλον ανάπτυξης δεν άρεσε σε πολλούς όπως δεν άρεσε και σε εμένα. Αναγκάστηκα να αγοράσω Mac αλλά και να μάθω Objective C που μέχρι τότε δεν γνώριζα. Βέβαια για την Apple ήταν ότι καλύτερο γιατί αφενός αυξήθηκαν οι πωλήσεις και των άλλων προϊόντων της, αφετέρου πολύς κόσμος άρχισε να εισέρχεται στην φιλοσοφία της.

Πως κρίνετε τους περιορισμούς που έχει θέσει η Apple για την δημιουργία εφαρμογών; Συμφωνείτε με την επιχειρηματολογία που έχει κατά καιρούς εκφράσει όσον αφορά τους λόγους οι οποίοι την έχουν ωθήσει ώστε να πάρει αυτή την απόφαση;

Δεν έχω κατασταλαγμένη γνώμη θα ήθελα βέβαια να μπορώ να κάνω περισσότερα πράγματα άλλα καταλαβαίνω και την άποψη του κατασκευαστή που θέλει ένα ομοιόμορφο και ασφαλές περιβάλλον για τους χρήστες του. Νομίζω ότι τελικά οι χρήστες το εκτιμούν αυτό. Τώρα οι προγραμματιστές δεν έχουν άλλη δυνατότητα από το να καταχωρούν απαιτήσεις και να ελπίζουν σε μια νεότερη αναβάθμιση λογισμικού που θα τους καλύπτει.

Έπειτα από την νομιμοποίηση του Jailbreak, έχετε σκεφτεί το ενδεχόμενο της διάθεσης εφαρμογών και μέσω του Cydia Store, παρακάμπτοντας με αυτό τον τρόπο τους περιορισμούς της Apple;

Αν και ξεκίνησα να γράφω για το iPhone για jailbreak συσκευές, σήμερα θα απέφευγα και να χρησιμοποιώ ένα Jailbreak τηλέφωνο. Οι δυνατότητες που έχει ένας developer σε μια τέτοια συσκευή είναι επικίνδυνα πολλές με ό,τι σημαίνει αυτό.

Μέχρι πρόσφατα ο τρόπος αξιολόγησης των εφαρμογών πριν την τελική τους έγκριση δεν ήταν γνωστός στους δημιουργούς. Μάλιστα, αρκετές φορές η απόρριψη εφαρμογών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις οι αντιδράσεις αυτές οδήγησαν σε επανεξέταση και τελική έγκριση τους. Από τη δική σας εμπειρία, πόσο δύσκολο είναι για κάποιον δημιουργό η εφαρμογή του να περάσει από το σύστημα αξιολόγησης της Apple;

Το να περάσει μια εφαρμογή τους τεχνικούς ελέγχους είναι σχετικά εύκολο στην περίπτωση που έχουν ακολουθηθεί κάποιοι κανόνες. Πάντα βέβαια υπάρχουν και εξαιρέσεις. Για παράδειγμα τον Exanda τον είχαν “κόψει” δυο φορές την πρώτη λόγω κάποιων εικονιδίων που παρουσίαζαν το iPhone σε πλάγια θέση και την δεύτερη λόγω κάποιου secret API που χρησιμοποιούσα στον ενσωματωμένο web server.

Η συνεχής άνοδος του Android έχει στρέψει το ενδιαφέρον αρκετών δημιουργών προς την συγκεκριμένη πλατφόρμα. Έχετε σκεφτεί να συμμετέχετε;

Ναι έχω πειραματιστεί σε Andriod αλλά νομίζω ότι θα περιμένω λίγο ακόμη έως ότου βελτιωθούν κάποια πράγματα.

Ακούμε και διαβάζουμε συχνά για τα πλεονεκτήματα του «ανοικτού» λειτουργικού της Google σε σχέση με το «κλειστό» iOS της Apple αλλά και για τα προβλήματα ασφαλείας και ασυμβατότητας τα οποία προκύπτουν από την απουσία ελέγχου σε μία πλατφόρμα χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς. Ποια είναι η θέση σας ως δημιουργός;

Ισχύει το ίδιο που είπα για τις cydia εφαρμογές. Τελικά θα πρέπει να βρούμε και κάποιες εφαρμογές που θα μας προστατεύουν.

Πιστεύετε ότι ένα «ανοικτό» λειτουργικό προσφέρει τη δυνατότητα σε κάποιον ανεξάρτητο δημιουργό να ασχοληθεί με την ανάπτυξη εφαρμογών και να έχει οικονομικά οφέλη από την διάθεση τους;

Στην περίπτωση ανάπτυξης με δωρεάν πόρους θεωρώ ότι και το παραγόμενο θα πρέπει να είναι δωρεάν χωρίς βέβαια να είναι κανόνας αυτό.

Η συμμετοχή στο iOS Developer Program της Apple στοιχίζει $99/έτος και ο δημιουργός μοιράζεται τα κέρδη από την πώληση των εφαρμογών του με την Apple σε ποσοστό 70-30%. Η Apple αναλαμβάνει όλα τα έξοδα διαχείρισης του App Store και διάθεσης της εφαρμογής, επιτρέποντας στον δημιουργό να αφοσιωθεί στην ανάπτυξη εφαρμογών. Θεωρείτε ότι ο διακανονισμός αυτός είναι δίκαιος;

Δεν ξέρω αν είναι δίκαιος δεδομένου ότι δεν υπάρχει μέτρο σύγκρισης. Πάντα όλοι θέλουν περισσότερα και οποια και να ήταν η αναλογία πάλι θα αποτελούσε αντικείμενο συζήτησης. Εξάλλου δεν μπορώ να φανταστώ αυτή τη στιγμή τι θα μπορούσε να κάνει και με ποιο κόστος ένας developer από την Ελλάδα για να προωθήσει τις εφαρμογές του με ασφάλεια σε όλο τον κόσμο.

Αναφέρεται από τους δημιουργούς ότι στο App Store υπάρχει μία τάση προς τις χαμηλότερες τιμές, σε ό,τι αφορά την κοστολόγηση των εφαρμογών. Σας έχει επηρεάσει η συγκεκριμένη τακτική;

Πράγματι οι πλειονότητα των εφαρμογών είναι της τάξης του ενός δολαρίου, επομένως δεν θα μπορούσαν οι δικές μου να αποτελούν εξαίρεση.

Βλέπουμε συχνά στις δωρεάν εφαρμογές να διαφημίζονται άλλες εφαρμογές και αναμφίβολα, σε ένα κατάστημα με εκατοντάδες χιλιάδες κυκλοφορίες, ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος. Πιστεύετε ότι πλέον είναι απαραίτητη η διαφήμιση για την προσέλκυση πελατών ή αρκεί κάποιος να έχει δημιουργήσει μία πολύ καλή εφαρμογή και ο κόσμος θα την ανακαλύψει και θα την προτιμήσει;

Δεν υπάρχει κάποιος διαφορετικός εμπορικός κανόνας, δηλαδή και οι καλές εφαρμογές σε βάθος χρόνου θα γίνουν γνωστές αλλά και η διαφήμιση βοηθάει και μάλιστα βοηθάει πάρα πολύ σε αυτή την κατεύθυνση στις μέρες μας μάλιστα που οι εφαρμογές είναι απίστευτα πολλές.

Η Google στηρίζεται ως επί το πλείστον στις διαφημίσεις για την κερδοφορία της ενώ η Apple φαίνεται διατεθειμένη να διεκδικήσει ένα μερίδιο από αυτά τα χρήματα, με την ενσωμάτωση του iAd στην πλατφόρμα της. Έχετε και ο ίδιος ενσωματώσει το iAd στις δωρεάν εκδόσεις του Today. Ποια είναι τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής; Οι εφαρμογές οι οποίες υποστηρίζονται από διαφημίσεις επιφέρουν παραπλήσια κέρδη σε σχέση με τις εμπορικές εφαρμογές;

Δυστυχώς οι διαφημίσεις αυτές εμφανίζονται μόνο μέσα στην Αμερική. Επομένως τα έσοδα περιορίζονται αρκετά. Αλλά και εντός της Αμερικής όπου μπορεί να γίνει σύγκριση τα έσοδα είναι περισσότερα από την πώληση εφαρμογών σε σχέση μάλιστα 1 προς 10 γιατί δεν αρκεί να δει κάποιος όπως ξέρετε την διαφήμιση αλλά πρέπει να πατήσει και να δει την πλήρη σελίδα για να έχει όφελος ο διαφημιστής. Με βάση τα στατιστικά της Apple αυτή η σχέση είναι 3% δηλαδή στις 100 εμφανίσεις υπάρχουν 3 clicks.

Διάφορες έρευνες που έχουν δημοσιευτεί αναφέρουν ότι είναι πιθανότερο κάποιος να επιλέξει να εγκαταστήσει στη συσκευή του μία δωρεάν εφαρμογή σε σχέση με μία εμπορική, ωστόσο τις περισσότερες φορές καταλήγει να χρησιμοποιεί την δωρεάνεφαρμογή σπάνια ή καθόλου με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν κέρδη για τον δημιουργό, αφού δεν προβάλλονται οι διαφημίσεις. Ισχύει αυτό και στη δική σας περίπτωση; Με ποιο τρόπο χρησιμοποιούνται οι δωρεάν και οι εμπορικές εφαρμογές που εσείς διαθέτετε στο App Store;

Οι δωρεάν εφαρμογές έχουν πολύ μεγαλύτερη διάδοση σε σχέση με της εμπορικές και είναι λογικό. Ανάμεσα σε αυτές υπάρχουν και πραγματικά χρήσιμες εφαρμογές που έχουν να σου προσφέρουν κάτι περισσότερο πέρα από την περιστασιακή τους χρήση. Αυτού του είδους τις εφαρμογές τις λειτουργείς πιο συχνά. Θέλω να πιστεύω ότι και οι δικές μου εφαρμογές ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

Κατά μέσο όρο, πόσες ώρες εργασίας χρειάζονται, σε εβδομαδιαία βάση, για την δημιουργία μίας εφαρμογής, από το στάδιο της σύλληψης της αρχικής ιδέας μέχρι και την κυκλοφορία της εφαρμογής στο App Store;

Πολλές, με τις περισσότερες να είναι ώρες διαβάσματος και σκέψης. Ένας developer δημιουργός δεν σταματάει ποτέ να προβληματίζεται, να φροντίζει να βρίσκει λύσεις αλλά και να παραγάγει ιδέες. Τελικά ο χρόνος προγραμματισμού είναι ο λιγότερος.

Πόσος χρόνος απαιτείται για τις τακτικές αναβαθμίσεις της εφαρμογής και πόσος είναι ο επιπλέον χρόνος που χρειάζεται για την προσθήκη καινούριων χαρακτηριστικών;

Και εδώ ισχύει ότι και με την δημιουργία σε μικρότερη κλίμακα.

Η δημιουργία εφαρμογών για το iOS αποτελεί την κύρια εργασία σας; Έχετε σκεφτεί το ενδεχόμενο να ασχοληθείτε αποκλειστικά με αυτό; Θα μπορούσε να σας εξασφαλίσει ένα ικανοποιητικό μηνιαίο εισόδημα;

Η δημιουργία iOS εφαρμογών αποτελεί ενασχόλησή στον ελεύθερο μου χρόνο και ως εκ τούτου σχεδιάζω και υλοποιώ μόνο ότι μου αρέσει. Επαγγελματικά εργάζομαι ως Software Design Engineer στο Researce & Development τμήμα της SoftOne, της οποίας είμαι και ιδρυτικό στέλεχος. Εταιρεία με πολύ δημιουργικό & πρωτοπόρο Tμήμα Ανάπτυξης για τα ελληνικά δεδομένα, που δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη ERP εφαρμογών και παροχή υπηρεσιών μηχανογράφησης. Ακόμη, είναι η μοναδική εταιρεία μεταξύ των επώνυμων κατασκευαστών λογισμικού στην Ελλάδα και μία από τις λίγες αυτή τη στιγμή παγκοσμίως που παρέχει το ERP της με τη μορφή SaaS. Το σημερινό μου επαγγελματικό αντικείμενο με καλύπτει πλήρως όσον αφορά στις επαγγελματικές μου αναζητήσεις. Εκτιμώ, ωστόσο, ότι αν τώρα εργαζόμουν αποκλειστικά ως iOS developer και αποδεχόμουν τις προτάσεις συνεργασίας που μου γίνονται ίσως να εξασφάλιζα ένα ικανοποιητικό μηνιαίο εισόδημα.

Σε κάποια από τις αρχικές παρουσιάσεις του iPhone OS, η Apple είχε εστιάσει στην ευκολία δημιουργίας εφαρμογών μέσω των εργαλείων που διαθέτει στους δημιουργούς. Πόσο δύσκολο είναι πλέον για κάποιον ανεξάρτητο δημιουργό να ανταγωνιστεί τις μεγάλες εταιρείες οι οποίες ασχολούνται με την ανάπτυξη εφαρμογών για το iOS και οι οποίες έχουν στην διάθεση τους, περισσότερους πόρους και το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό;

Σαφώς υπάρχουν εταιρείες κολοσσοί που μεταφέρουν τα ήδη πετυχημένα προϊόντα τους και σε αυτή την πλατφόρμα και βέβαια θα έχουν και διαφορετική αντιμετώπιση από την Apple. Ανάμεσα όμως στις πιο εμπορικές εφαρμογές με εκατομμύρια πωλήσεις είναι εφαρμογές των δύο ή τριών ανθρώπων που είχαν όραμα είχαν ιδέες, δούλεψαν σκληρά και πίστεψαν ότι μπορούσαν να τα καταφέρουν.

Διαβάζουμε διάφορα σχόλια για την πειρατεία στο App Store. Δεν φαίνεται να υπάρχει αυτή τη στιγμή ένα ποσοστό το οποίο να εκφράζει όλες τις εφαρμογές, αφού η κάθε μία επηρεάζεται σε διαφορετικό βαθμό. Ποια είναι η δική σας εμπειρία;

Πειρατεία υπάρχει παρά τις τιμές που είναι ιδιαίτερα χαμηλές, πυστεύω ότι στην περίπτωση μου αγγίζει το 30% των εφαρμογών που κυκλοφορούν.

Πως ενημερώνεστε για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι εφαρμογές σας;

Κυρίως από την Apple, από τα updates που γίνονται, αλλά και από τις ίδιες τις εφαρμογές στην περίπτωση που απαιτούν δεδομένα από το internet για να λειτουργήσουν όπως για παράδειγμα το Ship Tracking.

Το «Today» ήταν η πρώτη σας εφαρμογή που κυκλοφόρησε στο App Store. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο εορτολόγιο θρησκειών, ωστόσο θεωρώ ότι με αυτό απευθύνεστε κυρίως στην ελληνική αγορά, όπου δίνεται μεγάλη σημασία στις ονομαστικές εορτές. Ποια ήταν η ανταπόκριση των Ελλήνων και ποια ήταν τα αποτελέσματα από την διάθεση της εφαρμογής στην παγκόσμια αγορά;

Το Today interfaith calendar γράφτηκε για τη διεθνή αγορά τον Νοέμβριο του 2008 και είναι η πρώτη ελληνικής παραγωγής εφαρμογή που ανέβηκε στο AppStore. Μάλιστα όταν ανέβηκε δεν ήξερα αν θα είχα πρόβλημα έγκρισης με τις ελληνικές γραμματοσειρές που υπήρχαν (και υπάρχουν) και δίνουν στον χρήστη τη δυνατότητα να εμφανίσει την πρώτη οθόνη στα ελληνικά.

Η μεγάλη αποδοχή που είχε από τους Έλληνες με ξάφνιασε, δεν την περίμενα σε αντίθεση με την παγκόσμια αγορά που είχε μια φυσιολογική πορεία. Πορεία η οποία κρατάει ακόμα και σήμερα κάτι που δεν συμβαίνει με την ελληνική αγορά όπου οι πωλήσεις έχουν μειωθεί αρκετά. Σε αυτό φαίνεται να επηρέασαν και τα τόσα εορτολόγια που βγήκαν μετά για Ελλάδα.

Μερικές εβδομάδες έπειτα από την κυκλοφορία του «Today» είδαμε πολλές εφαρμογές με παρόμοιο περιεχόμενο να κυκλοφορούν στο App Store. Πως αισθανθήκατε γι’ αυτό;

Ανάμικτα συναισθήματα με κυρίαρχο την απογοήτευση για την απουσία ιδεών δεδομένου ότι αρκετοί developers που ξεκινούσαν έγραφαν και ένα ημερολόγιο.

Πως κρίνετε συνολικά τη συμμετοχή των Ελλήνων δημιουργών στο App Store; Θεωρείτε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν αξιόλογες, ποιοτικές και πρωτότυπες προτάσεις σε σχέση με αντίστοιχες ξένων δημιουργών;

Αν και δεν έχω σαφή εικόνα έχω την αίσθηση ότι σε γενικές γραμμές ισχύει αυτό που επικρατεί διεθνώς δηλαδή μια ευκαιριακή παρουσία. Πρόχειρες κατασκευές που σε κάποιες περιπτώσεις είναι απλή αντιγραφή από βιβλία ή παραδείγματα που υπάρχουν στο διαδίκτυο. Βέβαια ευτυχώς υπάρχουν και εξαιρέσεις που μας κάνουν να αισθανόμαστε “ψηλότεροι” και σε αυτές θα πρέπει να εστιάσουμε.

Καταγράφεται μία έντονη κινητοποίηση, από όλες τις εταιρείες τους χώρου, για κατασκευή και κυκλοφορία φορητών συσκευών με οθόνες αφής διαφόρων διαστάσεων. Αυτό αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό και στην εμπορική επιτυχία του iPad της Apple. Είναι στα σχέδια σας η μεταφορά των εφαρμογών σας στην μεγαλύτερη οθόνη του iPad καθώς επίσης και η δημιουργία ξεχωριστών εφαρμογών οι οποίες θα εκμεταλλεύονται τις διαστάσεις της οθόνης;

Πράγματι έχω σκεφτεί και θα μεταφέρω κάποιες εφαρμογές όπως το Photorama στο iPad. Υπάρχουν και αρκετές ιδέες για νέες εφαρμογές που θα εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες του.

Ποια είναι η θέση σας, ως δημιουργός, στην διαμάχη της Apple με την Adobe; Πως κρίνετε την απόφαση της Apple να μην συμπεριλάβει το flash στις συσκευές της;

Ως δημιουργό δεν με απασχολεί, αλλά ως χρήστη με θλίβει το γεγονός να επισκέπτομαι κάποια sites και να μην βλέπω αρκετά κομμάτια του περιεχομένου τους. Βέβαια θα πρέπει να επισημάνω ότι αποδέχομαι τους προβληματισμούς της Apple.

Εάν είχατε τη δυνατότητα να γράψετε τον κώδικα για κάποια εφαρμογή σε μία γλώσσα προγραμματισμού η οποία θα επέτρεπε την ταυτόχρονη εκτέλεση της σε περισσότερες από μία πλατφόρμες, με επιπτώσεις ωστόσο στην λειτουργικότητα της εφαρμογής, θα το προτιμούσατε από το να δημιουργείτε ξεχωριστές εφαρμογές για κάθε πλατφόρμα;

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αξιολογηθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα. Δεν υπάρχει κανόνας.

Η ασυμβατότητα μεταξύ των SDKs που διατίθενται από κάθε εταιρεία είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους θα επιλέγατε να μην συμμετέχετε σε επιπλέον πλατφόρμες;

Πράγματι η ασυμβατότητα αποτελεί το βασικό εμπόδιο αλλά δεν είναι το μόνο.

Θεωρείτε ότι είναι σημαντικότερο για κάποιον ανεξάρτητο δημιουργό να διαθέτει τις εφαρμογές του μέσα από όλες τις διαθέσιμες πλατφόρμες ή να επικεντρωθεί σε μία ή δύο μόνο από αυτές;

Ούτε εδώ υπάρχει κάποιος κανόνας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να αξιολογηθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα.

Ποιες από τις εφαρμογές που κυκλοφορούν στο App Store θα θέλατε να είχατε κυκλοφορήσει ο ίδιος;

Πολλές (δεν θα πω ποιες), μάλιστα για κάποιες είχα κάνει αρκετή προεργασία και εξεπλάγην με την ανακοίνωση τους, όπως για παράδειγμα το Latitude της Google.

Τι να περιμένουμε από εσάς στο άμεσο μέλλον; Εργάζεστε για τη δημιουργία μίας καινούριας εφαρμογής;

Αν όλα πάνε καλά θα έχουμε πολύ ευχάριστες εκπλήξεις με εφαρμογές που θα δώσουν πρόσθετη αξία στην καθημερινότητα μας. Δυστυχώς δεσμεύομαι και δεν μπορώ να πω τίποτα περισσότερο.

Σας ευχαριστούμε θερμά για την παραχώρηση της συνέντευξης κι ευχόμαστε καλή συνέχεια και ακόμη περισσότερες και μεγαλύτερες επιτυχίες, αναμένουμε με ενδιαφέρον τις καινούριες σας προτάσεις!

Αυτό που θα πρέπει να προσθέσουμε κλείνοντας, είναι η συμβολή ανθρώπων που με βοήθησαν αλλά και βοηθούν ανιδιοτελώς όπως ο Γιώργος Αρναούτογλου που είμαστε μαζί και φροντίζει τα γραφικά και όχι μόνο, ο Ποθητός Γιώργος που έχει την ευθύνη για την καταγραφή των πλοίων και για τους Servers του Ship Tracking. Ακόμα την Χατζημιχαλάκη Μάχη τον Rormose Basil και τον Περικλή Περικλέους που με την βοήθεια που πρόσφερε ο καθένας έκαναν δυνατή την ολοκλήρωση αυτών των εφαρμογών.

Σχολιασμός στο forum: Συνέντευξη με έναν έλληνα developer [iOS]